جۆرێن تورەبوونێ
تورەبوون رەفتارەکێ پێچایە ب بێدەستهەلاتداری و توندوتیژیێ. کەسێ تورە هەمی تشتان وەک هەڕەشە دبینیت بەری کارێ راستی روو بدەت. تورەبوون بەری روودانا کریارا راستەقینە و پلاندای دروست دبیت. نەارامی ژ بێئومێدیێ دەستپێدکەت، پاشان دگوهۆریت بۆ تورەبوونێ و ل دوماهیێ دبیتە "دلگرانیا مۆزمەن" (الاستياء).
تورەبوون: رەفتارەکا سروشتییە وەک ئامرازەک بۆ پاراستنا خوە و بەرەڤانیکرن ژ خۆ دهێتە هەژمارتن.
تورەبوون پێنج سیفتەت هەنە:
1. یا مینکری (المفخخ): رەفتارەکە ل سەر بچیکترین تشت دیار دبیت و هەستەکێ عصبی دروست دکەت. کەس یەکسەر وەک هەڕەشە دبینیت ژ ئەنجامێ برینەکا کەڤن یا کۆمکری. بۆ نموونە: ئەگەر کەسەک پەیڤەکێ بێژیت، ئەو کەس گەلەک پێ دئێشیت و ب خەلەت تێدگەهیت؛ وەک یێ نامەیەکێ نەڤەگێریت، ئەو هزردکەت کو گرنگیێ پێ نادەت.
2. یا ڤەگوهاستی (منقول): کردارەکا "ئێزاحەیێ" یە، کو تورەبوون دهێتە بارکرن بۆ سەر کەسەکێ دی یێ کو نە سەدەمێ سەرەکی یێ کێشەیێ یە.
3. یا بەرەڤ ناخ (منقاب): ڤەگوهاستنا هەمی رەفتارێن خراب یێن کەسێن دی بۆ ناخێ خۆ، و کەس دەست ب جەلدکرنا زاتێ خۆ دکەت (خۆ تاوانبار دکەت).
4. یا دەمامکری (المقنع): ئەنجامدانا رەفتارێن کو راستییا ناخێ مرۆڤی نیشان نادەن، وەک: زۆرداری (Bullying)، دلۆڤانیا زێدە، یان تڕانەکرن.
5. یا جەستەیی (مجسدن): ل ڤێرێ تورەبوون دگوهۆریت بۆ نیشانێن جەستەیی وەک: ئازارا کۆلۆنێ، سەرئێشێ، ئێشانا جومگەیان و هتد.
چارەسەری:
1. ڤەگەران بۆ سەدەمێن قۆناغا زارۆکینیێ.
2. حەواندن (الاحتواء): بجهئینانا ئەو ئارەزوویێن د رابوردویدا بجه نەهاتین، کو دبێژنێ "ئارەزوویێن قەرەبووکرنێ".
3. تەفریغکرن (التنفیس): دەربڕین ژ وان هەلوەستێن ب ئێش، چونکی هەر چیرۆکەکا نەهێتە گۆتن دێ بیتە ناسنامەکا جێگیر. سێ رێک بۆ تەفریغێ هەنە:
o ئاخفتن و گێڕانەڤە.
o نڤیسین یان تۆمارکرنا دەنگی (بێی کو بهێتە هنارتن).
o تەکنیکا "کورسیێ ڤالا": کو مرۆڤ وەک کو ئەو کەس یێ ل هەمبەر روینشتی، گەنگەشێ دگەل بکەت.
4. بەرزکرن (التسامي): گوهۆڕینا رەفتارێن نەپەسەند بۆ رەفتارێن ب مفا و پەسەند، وەک وەرزشا بۆکسینگێ.