هوکارێ بەلاڤبوونا شیعەگەریێ ل دەڤەرا کرمانشاه
١-ل سەدێ دوویێ هجری ئەو شیعهیێن کو ژلایێ دەستهەلاتدارێن خەلافەتا سونی ل بەغدا دویڤچوونا وان دهاتەکرن بەرەڤ ئیرانێ درەڤین و رێکا وان یا سەرەکی ل ئیراقێ بو ئیرانێ ل کرمانشاه دەرباز دبوو.
٢-ل نیڤا دوویێ سەدێ دوویێ نوێنەرێن ئیمامێن شیعەیان بو گەهاندنا پەیاما خو بەردەوام د هاتن و چوونێ دابوون دناڤبەرا ئیران و ئیراقێدا کو ل دەڤەرێن کوردیدا دەرباز دبوون. ژبەرهندێ هێدی هێدی خەلکێ دەڤەرێ دگەل ئایینێ شیعی تێکەل دبوون. شێخ توسی د پەرتوکا(رجال) دا ناڤێ هندەک کەسێن دینوەری د ئینیت کو لایەنگرن ئیمام رەزای بوون.
٣-پشتی سەدێ چارێ ب هاتنا دەستهەلات بنەمالا ئال بوویە کو شیعە بوون و ب تایبەتی دامەزراندنا میرگەها حەسنەوەیە شیعەگەری ل دەڤەرێ زێدە و بەرفره بوو.
٤-ل سەردەمێ سەفەویان ئایینێ فەرمیێ ئیرانێ بوو شیعە. ب دانانا حاکمێن شیعە ل کرمانشاه پشتەڤانیەکا مەزن بوو بو زانایێن ئایینزایێ شیعی بو دانانا دەزگەهێ شیعەگەریێ بو پروپاگندەکرنا شیعایەتیێ و ئاڤاکرنا مزگەفت و و حسنیە و حوزە قوتابخانەیێن شیعەیان. ژمارکەکا زورا سەید و مەلایێن هاتە کرمانشاه.
٥-پەیدا بوونا تەریقەت و سوفیگەریێ ل دەڤەرێن کوردیتایبەت پشتی مەغول و تەیموری و سەفەویان. چونکی سوفەگەری وەک پرەکێ بوو دناڤبەرا شیعایەتیێ و ئایینزایێ سونیێ شافعی و هەر سوفیگەری بوویە ئاسانکاری بو پەیدا بوونا شیعایەتیێ ل سەر دەمێ سەفەویان.
٦-ل سەردەمێ سەفەویان دەستتێوەردانا میرگەهێن کوردی هاتە کرن تایبەت پشتی شەرێ چالدران. شاه عباسێ سەفەوی خوشکا خو ب ناڤێ سەیدە خاتون دا ئەحمەد خانێ کورێ هەلوی. ل دویڤ پەرتوکا سیرە الاکراد خسروخان ببوو شیعه و ناسناڤێ وی دەروێش بوو. والیە خاتون کچا فەتح عەلیشاهێ قاجاری ژنا خسروخانێ ئەردەلانی بوو کو رولەکێ سەرەکی هەبوو بو ئەلاڤکرنا شیعایەتیێ دناڤ میرێن ئەردەلان. سەردەمێ ناسرەئەدین شاهی، خسروخانی کچا خو ب ناڤێ هوما خاتون دا ناڤبری.
٧-ل سەردەمێ قاجاریان پشتی سەنتەرێ شیعایەتیێ ل ئەسفەهانێ بو کەربەلا و نەجەف هاتیە ڤەگوهاستن قوناغەکا دی بو شیعەگەریێ پەیدا بوو و ژمارەکا زورا قوتابیێن بو خواندنێن ئایینێ بەرەڤ ئیرانێ ڤەچوون و ل کرمانشاهێ دەرباز دبوون.
٨-کوچکرنا هندەک کەس و بنەمالان ل دەڤەرێن ژێر دەستهەلاتا دەولەتێن سەفەوی و قاجاری بو دەڤەرێن دی ژبەر هوکارێن جوداجودا مینا سیاسی، بازرگانی، ژن و ژنخوازی و تێکەل بوونێن حڤاکی.