ستێر: ئەو تەنێن ئاسمانی یێن مەزن، گلۆڤەر و رونیدارن، کو وەکی یەکەیێن سەرەکی یێن ئاڤاکرنا گالاکسیان تێنە هەژمارتن. پتریا وان ژ پلازمایێ پێک دهێت، و روناهی و گەرمێ بەلاڤ دکەن ژبەر ئێکگرتنا ئەتۆمێن هایدرۆجینێ د پرۆسەیەکا ئەتۆمی یا مەزن دا کو ب ناڤێ ئێکگرتنا ناڤۆکی (Nuclear Fusion) تێتە نیاسین. ستێر بۆ بلیۆنان سالان دژین و جوداهیەکا مەزن د قەبارە، رەنگ و گەشبوونا وان دا هەیە.
چێبوونا ستێران ژ ئەورێن گازێ یێن مەزن دەستپێ دکەت کو ژێرا دبێژن "سەمان" (Nebulae). ئەڤ سەمانە ب سەدەما هێزا کێشکرنێ (جازبیێ) تێک دچن، و چڕی و گەرمایا وان زێدە دبیت، دا کو "ستێرا سەرەتایی" پێک بینن. دەمێ پلەیا گەرمایا ستێرا سەرەتایی دگەهیتە ئاستەکێ، کارلێکێن ناڤۆکی د دلێ وێ دا دەستپێ دکەن، کو هایدرۆجین دحەلیێت و دبیتە هیلیۆم. ئەڤ چەندە دبیتە سەدەما دەرکەفتنا هێزەکا مەزن و "ستێرا رێزا سەرەکی" (Main Sequence Star) وەکی رۆژێ پەیدا دبیت.
ستێر د ڤێ قۆناغێ دا بۆ بلیۆنان سالان دمینن، پاشی هایدرۆجین د دلێ وان دا کێم دبیت. ستێرێن کو گرانیا وان کێم یان ناڤەندی یە، وەکی رۆژێ، دگهۆرن و دبنە "دێوێن سۆر" (Red Giants)، پاشی قاتێن خۆ یێن دەرڤە ژ دەست ددەن و دبنە سەمانێن ئەختەری (Planetary Nebula)، و دلێ وان وەکی "بەژنا سپی" (White Dwarf) دمینیت. لێ ستێرێن کو گرانیا وان گەلەک زێدە یە، د داویا ژیانا خۆ دا دتەقن وەکی سوپەرنۆڤا، و دگهۆرن دبنە ستێرێن نیوترۆنی یان ژی چالێن رەش (Black Holes).