پێکهاتەیێن کەسایەتیێ
ەسایەتی وەک ئێک ژ تێگەهێن سەرەکی د زانستێ دەروونناسیێ دا دهێتە هەژمارتن، و ئاماژێ ددەتە وێ رێکخستنا دینامیکی یا رێک و پێک و هەتا رادەیەکێ جێگیر ژ سیفەت و تایبەتمەندیێن دەروونی یێن کو هەر مرۆڤەکێ پێ جودا دبیت و رەفتارێن وی د ناڤبەرا بارودۆخێن جودا جودا دا ئاراستە دکەن. دیتنێن تیۆری ل سەر پێکهاتەیێن کەسایەتیێ ل گۆرەی قوتابخانەیێن دەروونناسی یێن جودا جودا نە، لێ پڕانیا وان ل سەر وێ چەندێ هەڤنێرینن کو کەسایەتی ئاڤاهیەکێ پڕ رەهەندە و ژ رەگەزێن تێکەل و تهواوكەر پێکهاتییە.
ئێکەم: پشکا ناسینێ (المكون المعرفي)، کو پێڤاژۆیێن عەقلی وەک: تێگەهشتن، هزرکرن، باوەرى، چاڤەرێکرن، و وێنەیێن مێشکی یێن دەربارەی خۆ و یێن دی بخۆڤە دگریت. ئەڤ پشکە هاریکارە د لێکدانەوا وێ چەندێ دا کا مرۆڤ چەوا ل خۆ و ل جیهانا دەوروبەر دگەهیت، و کارتێکرنێ ل سەر شێوازێن بڕیاردانێ و لێکدانەوا روودانان دکەت.
دووەم: پشکا هەست و سۆزان (المكون الانفعالي)، کو هەست، سۆز و شێوازێن بەرسڤدانا عاتیفی، و رادەیێ جێگیری یان گوهۆڕینا وان بخۆڤە دگریت. ئەڤ لایەنە رەنگڤەدانەکا سروشتێ هەڤسەنگیا دەروونی یا مرۆڤی یە، و رادەیێ شیانا وی ل سەر رێکخستنا هەستێن وی و سەرەدەریێ دگەل فشاران نیشان ددت.
سێیەم: پشکا رەفتاری (المكون السلوكي)، کو د شێوازێن دیار یێن رەفتاران دا بەرجەستە دبیت یێن کو مرۆڤ د بارودۆخێن جودا دا ئەنجام ددەت. رەفتار دهێتە هەژمارتن دەربڕینا کرداری یا لایەنێن ناسینێ و هەستی، چونکی ئەڤ پێکهاتە کارلێکێ دکەن دا کو بەرسڤێن وەسا بەرهەم بینن کو بشێن بهێنە تێبینی کرن و پیڤان.
چوارەم: پشکا پالدران (المكون الدافعي)، کو پێدویستی، پالدر، بها و ئەو ئارمانجان بخۆڤە دگریت یێن کو رەفتارێ دهەژینن و بەرەڤ ئارمانجێن دیارکری دبن. ئەڤ رەهەندە هاریکارە د لێکدانەوا بەردەوامیا رەفتارێ و پێداگربوونا مرۆڤی ل سەر ب دەستڤەئینانا ئارمانجێن وی.
ل ژێر رۆناهیا تیۆریێن سیفەتان، ب تایبەت مۆدێلا پێنج فاکتەرێن مەزن (دەروەگەری/الانبساطية، دەمارگیری/العصابية، هەڤهاتن/المقبولية، هشیاریا ویژدانی/يقظة الضمير، و ڤەکۆڵین ل سەر ئەزموونان/الانفتاح على الخبرة)، کەسایەتی وەک کۆمەلا سیفەتێن هەتا رادەیەکێ جێگیر دهێتە تێگەهشتن کو مرۆڤان ژ ئێک جودا دکەن. هەروەسا تیۆریێن شیکاری و مرۆڤایەتی و جڤاکی-ناسینێ جەختێ ل سەر رەهەندێن دی دکەن وەک: ئاڤاهیێ لایەشۆری (البناء اللاشعوري)، خۆبنیاتنان، خود-شیانی (الكفاءة الذاتية)، و کارلێکا د ناڤبەرا مرۆڤ و ژینگەهێ دا.
ژ بەر هندێ، پێکهاتەیێن کەسایەتیێ ب شێوەیەکێ ژ ئێک جودا کار ناکەن، بەلکو د ناڤ کۆئەندامەکێ تەواوکەر دا کار دکەن کو تێدا لایەنێن ناسینێ، هەستی، رەفتاری و پالدران کارلێکێ دکەن، دا کو شێوازەکێ تايبەت و بێ وێنە ژ هزرکرن و هەست و رەفتارێ پێکبینن کو هەر کەسەکی ژ یێ دی جودا دکە