سمینار
سمینار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
- سالا خواندنێ : 2023-2024
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
- پێشکێشکار : م. زیرفان یحیى علی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
- ناڤ و نێشانێ سمینارێ :
رەگەزێن لاوەکی بیناسازیا ئیسلامی یا مەدەنی(المشربیە، ئەرابیسک)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
-مێژوویا ئەنجامدانێ : 7-2-2024
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
- کورتیەک ل سەر سمینارێ :
1ـ المشربیە: (بلکون)
توخمەکێ بیناسازیا ئیسلامیە ژ دەرکەفتنا ژووران ل نهۆما ئێکێ یان بلندتر دهێتە دروستکرن، ل سەر جادێن تاخی یان ل ناڤ حەوشا بینایەتی درێژدبیت. مەشرەبییە ب داران هاتیە نەخشاندن و جوانکرن و ب شووشێ ڕەنگاوڕەنگ هاتیە دانان. مەشرەبییە ئێکە ژ رەگەزێن تەلارسازی بیابانی کەلتوری ل وڵاتێن عەرەبی یێن گەرمدا، ل دەستپێکا چەرخێ شەشێ مشەختی (سەدێ سێزدێ زایینی) ل سەردەمێ عەباسیدا دەست دەرکەفتیە، و تا دەستپێکا سەدێ بیستێ زاینی بەردەوام بوو ل بکارئێنانی. مەشرەبیەکان گەلەگ جار ل کۆشک و ماڵێن کەلتورى دا بەکاردهێت.
مەشرەبیە ب شێوازەکێ بەرچاڤ ل سەردەمێ عەباسیا دەرکەتیە و پێشکەفتیە بەلێ لسەردەمێ دەولەتا عوسمانی زێدەتر پەرەسەندیە وپێشکەفتیە ب شێوازێن زور جوان هاتینە ئاڤاکرن ونەخشاندن وهێدی هێدی ل وەلاتێن عیراق و شام ومسر و جەزیرا عەرەبی بەلاڤبووینە.
ل وەلاتێ عیراقێ مەشربیە ب ناڤێ (شانشیل)هاتیە نیاسین و هندەک ڤەکولەر دبێژن ئەصلێ فێ وشێ(کەلیمێ)وشەکا تورکیە ل دوو بەشا پێک دهێت:
أ/ شاه =پاشا.
ب/شن=کوجک(قصر).
هندەک دبێژن وشەیەکا فارسی یە ب واتایا (شاه شین) کو ب جهێ (شاهی)دهێت.
دوو جورێن مەشرەبیە هەنە:
ئێک/مەشرەبیا ڤەکری(کراوە).
دوو/مەشرەبیا گرتی(داخراو).
ئێک/مەشرەبیا ڤەکری(کراوە):
ئەڤە بو مەبەستا چاڤدێریا وان کولان وتاخان دهێنە دروستکرن و ئەڤ جورێ مەشرەبیا ب داران و زەخرەڤان دهێنە نەخاندن ودروستکرن، بو مەبەستا روناکی و تیشکا روژێ و گوهرینا هەوای دهێنە بکارئینان.
دوو/مەشرەبیا گرتی(داخراو):
ئەڤی جورێ مەشرەبیێ ل قاتێ ئێکێ دروست دکەن و هندەک زەخرەفە و شووشێن رەنگاو رەنگ ب شێوەیەکێ عمودی و گرتی(داخراو)دهێنە دروستکرن.
ــــ سوودێن مەشربیان:
1- ل ناڤ مەشرەبیان دشێن چاڤدێریا گولان و تاخێ بکەی بێ کو ئەو تەببینیت واتە تو وان دبینی ئەو ژ دەرڤە تە نابینن.
2- ل ناڤ جفاکێ ئیسلامی دا حورمەت و رێزا خێزانێ دپارێزیت.
3- ئەگەر مەشرەبیە هەبن پێدڤی ناکەت پەنچەرێن خانی ڤەکەی و بگری، چونکە هەوا ب ساناهی دهێت و دچیتە د ژووران ڤە.
4- هەروەسان ئەڤ مەشربیە هوکارەکە بو سارکرنا هەوایێ گەرم دناڤ ژووران دا ل وەرزێ هاڤینێ دا ، هەروەسا ل وەرزێ زڤستانێ دا دبیتە هوکارەک کو رێگر بیت باران ل پەنچەرێن ژووران دا بهێتە ژوور.
5- و لبن مەشرەبیان دا ل هاڤینێ دا دبیتە سیبەر و ل زڤستانێ ژی دبیتە ستارەک ژ بارانێ بهێتە پاراستن.
2ـ ئەرابێسک:
جورەکە ژ جورێن زەخرەفا بیناسازیا ئیسلامی بو ئێکەم جار موسلمانان بکارئینایە تایبەت سەرەمێ عوسمانیا، هونەرەکێ شێوەکاری یێ تێکەل کریە لسەر داران واتە لسەر داران دهێتە دروستکرن و فی هونەرێ زەخرەفێ پێشکەفتنەکا مەزن بخوە فە دیتیە تایبەت ل چەرخێ حەفتێ مشەختی ل قاهیرە وشام وعیراق و روژئاڤا ئیسلامی، ئە هونەرە لسەر کوجک ومزگەفتان هاتینە دروستکرن.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
- جهێ ئەنجامدانێ : کولیژا زانستێن مروڤایەتى / پشکا شینواران
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
-هژمارا بەشداربوویا : 3