کۆریدۆرا واخان

July 26, 2026, 3:19 p.m.

کۆریدۆرا واخان شەریتەکێ جوگرافی یێ تەنگە کو ل دوویرترین خال ل باکورێ رۆژهەلاتێ ئەفغانستانێ جه دگرت. ئەڤ کۆریدۆرە د دووماهیا سەدێ نۆزدێ دە، د دەما هەڤڕکییا ئیمپریالی یا د ناڤبەرا رووسیا چاری و بریتانیا دە، وەک دەڤەرەکا تەمپۆن (Buffer Zone) پەیدا بوو. ئەڤ ڤەکۆلینە لایەنێن جوگرافی، دیرۆکی و جیۆپۆلیتیک یێن کۆریدۆرێ، دگەل تایبەتمەندیێن وێ یێن دیمۆگرافی و ئاستەنگێن گەشەپێدانێ یێن نوکە دنرخینت. ڤەکۆلین دگەهتە وێ ئەنجامێ کو سەرەرای ئۆزۆلەبوونا وێ یا جوگرافی، کۆریدۆر د چارچۆڤێ گوهۆرینێن هەرێمی یێن هەڤدەم ل ئاسیا ناڤین دە، گرنگییەکا ستراتیژی یا ڤەشارتی دپارێزت.
کۆریدۆرا واخان ل پارێزگەها بەدەخشان ل باکورێ رۆژهەلاتێ ئەفغانستانێ یە. درێژاهیا وێ نێزیکی ٣٥٠ کیلۆمەترانە و هەتا سنوورێ چینێ درێژ دبیت؛ د هەمان دەم دە تاجیکستان ل باکورێ وێ و پاکستان ژی ل باشوورێ وێ جه دگرن. پانیا کۆریدۆرێ د ناڤبەرا ١٣ و ٦٥ کیلۆمەتران دە دگۆهۆرت.
ئەڤ کۆریدۆرە دکەڤتە ناڤ سیستەمێن چیایی یێن پامیر و هیندوو کووش و ب بلنداهیا خوە یا زێدەتر ژ ٤،٠٠٠ مەتران ژ ئاستێ دەریا دهێتە نیاسین. سەقایێ وێ چیایی و پارزەمینی یێ دژوارە، کو ب زڤستانێن پڕ سار دهێتە نیاسین. چەمێن گرنگ یێن کو دبن ژێدەرێن رووبارێ ئاموو دەریا (Oxus) ژ ڤێ دەڤەرێ دەردکەڤن، کو ئەڤ یەک گرنگییەکا هیدرۆلۆجیک یا هەرێمی ددەتە کۆریدۆرێ.